Over Haroon Sheikh
Haroon Sheikh (1980) is een Nederlandse filosoof met Pakistaanse en Surinaamse roots. Hij doet multidisciplinair onderzoek naar kwesties met betrekking tot internationale orde en nieuwe technologieën zoals AI. Zijn werk wordt gekenmerkt door een brede oriëntatie op verschillende disciplines en denkrichtingen, waarbij empirisch onderzoek en abstractie, zowel orthodox als onorthodox denken worden gecombineerd.
Sheikh heeft verschillende boeken geschreven. The Rise of the East: Eurasia and the New World Order (2016, in het Nederlands) gaat over de nieuwe verbindingen en botsingen op de landmassa die zich uitstrekt van Europa tot Azië. Zijn tweede boek EmbeddingTechnopolis: Turning Modernity into a Home (2017 Engels) is een filosofische studie van de relatie tussen traditie en moderniteit. Zijn boek Hydropolitics: cooperation and conflict on seven seas (2019, in het Nederlands) onderzoekt de nieuwe orde die opduikt op de zeeën en oceanen van de wereld.
Met collega's schreef hij Mission AI (2022) en Navigating a Fragmenting World Order (2025), gepubliceerd bij Springer. In het Nederlands schreef hij de essays De Overwinning van de Politiek (2022) en Atlas van de Digitale Wereld(2024).
Sheikh is senior wetenschapper bij de WRR (de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor Overheidsbeleid) en hoogleraar filosofie aan de VU Universiteit in Amsterdam.
Hij is ook regelmatig columnist bij de Nederlandse krant NRC Handelsblad, hij is Global Eisenhower Fellow, columnist voor Forum (VNO-NCW), lid van het Filosofisch Team bij de krant Trouw, lid van de Adviescommissie voor het Internationaal AI-veiligheidsrapport, jurylid van de Comeniusprijs, lid van de raad van commissarissen van het NedPho-orkest, de adviesraad van de Nederlandse Atlantische Vereniging, denktank DenkWerk, voorzitter van het strategieklankbord van SIDN en een vrijwillige docent bij de IMC Weekendschool.
In het verleden was hij jurylid voor de Human Rights Tulip (uitgereikt door de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken), lid van het deskundigenpanel voor MSI-AI van de Raad van Europa, lid van de adviesraad van de internationale REAIM-conferentie over AI in het militaire domein, lid van de Raad van Commissarissen bij de humanistische omroep Omroep Human, van de stichting Socires en het Brainwash Festival, lid van de werkgroep Publieke Waarden in het Onderwijs van de VSNU, het bestuur van Stichting Maand van de Filosofie en van de kunststichting Framer Framed, hij was jurylid van een wedstrijd georganiseerd door de Nederlandse Hoofdregering Architect.
“Als denken meer moet zijn dan een gril of een koppigheid, moet de denker zichzelf verheffen tot het niveau van een medium. Haroon Sheikh, opgegroeid te midden van verschillende culturele en filosofische stromingen, zou zo'n medium zijn” – Peter Sloterdijk
Academische en beleidsstandpunten
Haroon Sheikh is senior onderzoeker en projectcoördinator bij de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor Overheidsbeleid (WRR) , waar hij de Nederlandse overheid, ministers, het parlement en de Nationale Veiligheidsraad adviseert over strategische vraagstukken met betrekking tot kunstmatige intelligentie, internationale orde en opkomende technologieën.
Hij is tevens hoogleraar Strategisch Bestuur van Mondiale Technologieën aan de Vrije Universiteit Amsterdam , waar hij doceert en onderzoek doet op het snijvlak van filosofie, technologie en bestuur.
Onderwijs
Tot zijn promotiecommissie behoorden de gerenommeerde filosofen Peter Sloterdijk en Peter Weibel.
Achtergrond
Na het voltooien van het gymnasium aan het Sint Maartenscollege in Voorburg studeerde Sheikh filosofie, openbaar bestuur en politieke wetenschappen aan Leiden en Oxford University. Hij schreef zijn proefschrift aan de VU Universiteit in Amsterdam over de invloed van oude tradities op moderne samenlevingen. De gerenommeerde Duitse filosofen Peter Sloterdijk en Peter Weibel waren lid van zijn doctoraatscommissie.
Gelijktijdig met het schrijven van zijn proefschrift, werkte Sheikh als onderzoeker van opkomende markten bij Cyrte Investments. Na zijn doctoraat werd hij in 2013 hoofd onderzoek bij investeringsmaatschappij Dasym. In 2016 richtte hij Freedomlab Thinktank op, een denktank gericht op het snijvlak van internationale betrekkingen en nieuwe technologie, die hij tot 2018 leidde. In die rol bouwde hij een kennisinfrastructuur op, zette hij samenwerkingsverbanden op met andere onderzoeksinstituten en adviseerde hij cliënten in zowel de private als de publieke sector.
Sinds 2018 werkt Sheikh bij de WRR waar hij verantwoordelijk was voor een adviesrapport over kunstmatige intelligentie (Opgave AI), naar aanleiding van een verzoek om advies van de Nederlandse overheid en een adviesrapport over de veranderende wereldorde (Nederland in een fragmenterende wereldorde).
Sinds 2015 is hij lid van Centre Ethos dat de masteropleiding Philosophy of Culture and Administration aan de VU University verzorgt. Hij doceert over globalisering, de filosofie van technologie, filosofie Oost-West en filosofie van cultuur. Sinds 2018 geeft hij ook een cursus aan de bacheloropleiding Politiek, Filosofie en Economie aan de VU Universiteit. In 2021 werd hij begiftigd hoogleraar filosofie aan de VU University met een leerstoel in The Strategic Governance of Global Technologies. Hij heeft internationaal gepubliceerd in Foreign Affairs, Foreign Policy, Digital Society en EMBO Reports. Hij maakt ook deel uit van het Eurostack-initiatief, draagt bij aan een internationaal rapport en adviseert regeringen over digitale soevereiniteit.
Sheikh draagt regelmatig bij aan de Nederlandse kwaliteitskrant NRC Handelsblad waar hij sinds 2017 colmunist is. Zijn werk is verschenen in diverse nationale en internationale tijdschriften en kranten.
Hij heeft bijgedragen aan televisieprogramma's als Nieuwsuur, EenVandaag, Bureau Buitenland, de Societeit en Het Filosofisch Kwintet. Hij geeft regelmatig lezingen over een breed scala aan onderwerpen. Hij heeft lezingen gegeven voor honderden onderwijsinstellingen, publieke en private organisaties. Sinds 2019 is hij volgens de krant De Volkskrant uitgeroepen tot een van de 200 meest invloedrijke mensen in Nederland.